چگونه اندازهٔ سامانهٔ خورشیدی خانه را برآورد کنیم
۲۲ مهر ۱۴۰۵
از قبض برق تا تعداد پنل: یک برآورد اولیهٔ شفاف که همهٔ فرض‌هایش دیده می‌شود و پیش از خرید باید مهندس آن را بازبینی کند.
سامانهٔ خورشیدی از چه ساخته شده است
یک سامانهٔ فتوولتائیک شامل پنل‌های خورشیدی برای تبدیل نور به برق، یک اینورتر برای تبدیل جریان مستقیم به متناوب، و سازه و کابل‌کشی است [1].
گام ۱: مصرف را از قبض بخوانید
مصرف ماهانه به کیلووات‌ساعت روی قبض برق چاپ شده است. مصرف روزانه = مصرف ماهانه × ۱۲ ÷ ۳۶۵.
گام ۲: تابش خورشید شهر خود را بدانید
تابش خورشید، توان دریافتی در واحد سطح است [2]. برای هر شهر، میانگین روزانهٔ انرژی تابشی روی سطح افقی (کیلووات‌ساعت بر مترمربع در روز) را از پایگاه دادهٔ NASA POWER برداشته‌ایم؛ برای نمونه در میانگین سالانه تهران ۵٫۱۹ [3]، رشت ۳٫۸۶ [6] و زاهدان ۶٫۰۰ [7]. این عدد را «ساعات اوج تابش» می‌نامیم.
گام ۳: تلفات را در نظر بگیرید
همهٔ برق تولیدی پنل به مصرف نمی‌رسد: کابل، اینورتر، گرد و غبار و کاهش توان پنل در طول زمان سهمی دارند. راهنمای PVGIS برای سامانهٔ متصل به شبکه مقدار پیش‌فرض ۱۴٪ تلفات را پیشنهاد میکند و برای سامانهٔ مستقل از شبکه نسبت عملکرد ۰٫۶۷ را به‌کار می‌برد [4].
گام ۴: توان آرایه و تعداد پنل
- توان لازم (کیلووات) = مصرف روزانه ÷ (ساعات اوج تابش × (۱ − تلفات))
- تعداد پنل = توان لازم × ۱۰۰۰ ÷ توان نامی هر پنل، رو به بالا
توان نامی پنل، ظرفیت پلاک آن در شرایط استاندارد اندازه‌گیری است و برای طراحی کابل و مبدل‌ها اهمیت دارد [5]. توان نامی را از برگهٔ مشخصات پنلی که انتخاب می‌کنید بخوانید.
گام ۵: بام و اینورتر
مساحت بام تعداد پنلی را که جا می‌شود محدود میکند. اینورتر را هم‌اندازهٔ توان آرایه در نظر بگیرید و انتخاب نهایی را به مهندس بسپارید.
این برآورد چه نیست
این محاسبه برآورد اولیه است و طراحی نیست؛ زاویه و جهت پنل، سایه، و مقررات محلی را مهندس بررسی میکند. ابزار «برآورد خورشیدی» همین سایت همین گام‌ها را با فرض‌های قابل‌ویرایش انجام میدهد.
FAQ
چرا عدد تابش سطح افقی است؟
دادهٔ NASA POWER تابش روی سطح افقی را میدهد؛ پنل شیبدار معمولاً بیشتر میگیرد، پس برآورد محافظهکارانه است و مهندس آن را دقیق میکند.
آیا این برآورد انطباق با استاندارد را تأیید میکند؟
خیر. این برآورد طراحی نیست و انطباق با هیچ استانداردی را تأیید نمی‌کند.
منابع
- Photovoltaic system — Wikipedia (2026-10-12)
- Solar irradiance — Wikipedia (2026-10-12)
- NASA POWER Climatology API, ALLSKY_SFC_SW_DWN (2001–2025) (2026-10-12)
- PVGIS user manual — system loss / off-grid performance ratio (2026-10-12)
- Nominal power (photovoltaic) — Wikipedia (2026-10-12)
- NASA POWER Climatology API, ALLSKY_SFC_SW_DWN — Rasht (37.28 N, 49.58 E), 2001–2025 (2026-10-14)
- NASA POWER Climatology API, ALLSKY_SFC_SW_DWN — Zahedan (29.50 N, 60.86 E), 2001–2025 (2026-10-14)